Druk op "Enter" om naar de inhoud te gaan

De volgende pandemie kan komen van smeltende gletsjers

Volgens nieuwe gegevens komt de volgende pandemie misschien niet van vleermuizen of vogels, maar van materie in smeltend ijs. Genetische analyse van bodem- en meersedimenten uit Lake Hazen, het grootste zoetwatermeer in het Hoge Noordpoolgebied ter wereld, suggereert dat het risico op viruslekkage – waarbij een virus voor het eerst een nieuwe gastheer infecteert – hoger kan zijn in de buurt van smeltende gletsjers.

De resultaten suggereren dat naarmate de wereldwijde temperaturen stijgen als gevolg van klimaatverandering, virussen en bacteriën die vastzitten in gletsjers en permafrost meer kans krijgen om lokale dieren in het wild te doen herrijzen en te infecteren, vooral omdat hun bereik ook dichter bij de polen verschuift.

In 2016 werd bijvoorbeeld een uitbraak van miltvuur in Noord-Siberië die een kind doodde en ten minste zeven andere mensen infecteerde, toegeschreven aan een hittegolf die permafrost smolt en een geïnfecteerd rendierkarkas blootlegde. Daarvoor was de laatste uitbarsting in de regio in 1941.

Om het risico van bevroren virussen beter te begrijpen, verzamelden onderzoekers van de Universiteit van Ottawa in Canada bodem- en sedimentmonsters van Lake Hazen, waar kleine, middelgrote en grote hoeveelheden smeltwater van lokale gletsjers binnenstroomden.

Een foto uit 2015 van het Kebnekaise massief in Zweden. De zuidelijke top van de berg is in een jaar tijd met meer dan twee meter gekrompen.

Vervolgens hebben ze het RNA en DNA in deze monsters gesequenced om handtekeningen te identificeren die nauw overeenkwamen met die van bekende virussen, evenals potentiële dierlijke, plantaardige of schimmelgastheren, en voerden ze een algoritme uit dat het risico beoordeelde dat deze virussen niet-gerelateerde groepen organismen infecteerden.

Het onderzoek, gepubliceerd in de Proceedings of the Royal Society B, suggereerde dat het risico dat virussen zich verspreiden naar nieuwe gastheren hoger was op plaatsen in de buurt van waar grote hoeveelheden gletsjersmeltwater binnenstroomden – een situatie die waarschijnlijker wordt naarmate het klimaat opwarmt.

Het team heeft niet gekwantificeerd hoeveel van de virussen die ze eerder identificeerden onbekend waren – iets wat ze van plan zijn in de komende maanden te doen – noch hebben ze beoordeeld of die virussen een infectie kunnen veroorzaken.

Maar ander recent onderzoek heeft gesuggereerd dat onbekende virussen in gletsjerijs kunnen glijden en dat ook doen. Vorig jaar kondigden onderzoekers van de Ohio State University in de Verenigde Staten bijvoorbeeld aan dat ze genetisch materiaal van 33 virussen – 28 nieuwe – hadden gevonden in ijsmonsters genomen van het Tibetaanse plateau in China. Op basis van hun locatie werden de virussen geschat op ongeveer 15.000 jaar oud.

In 2014 slaagden wetenschappers van het Franse Nationale Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek in Aix-Marseille erin een gigantisch virus te doen herleven dat ze uit de Siberische permafrost hebben geïsoleerd, waardoor het voor het eerst in 30.000 jaar weer besmettelijk werd.

Toch waarschuwden wetenschappers dat het voorspellen van een hoog risico op spillover niet hetzelfde was als het voorspellen van daadwerkelijke spillovers of pandemieën. Zolang virussen en hun “brugvectoren” niet tegelijkertijd in de omgeving aanwezig zijn, blijft de kans op dramatische gebeurtenissen laag.

Aan de andere kant wordt voorspeld dat klimaatverandering het aanbod van bestaande soorten zal veranderen, waardoor nieuwe gastheren mogelijk in contact komen met oude virussen of bacteriën.

Ook is onduidelijk of het potentieel voor gastheerruil geïdentificeerd in Lake Hazen uniek is binnen meersedimenten. We moeten dringend de microbiële werelden op onze planeet verkennen om deze risico’s in context te begrijpen, twee dingen zijn nu duidelijk. Ten eerste warmt het Noordpoolgebied snel op en de grootste risico’s voor de mensheid zijn de impact op ons klimaat. Ten tweede dat ziekten van elders hun weg vinden naar de kwetsbare gemeenschappen en ecosystemen van het Noordpoolgebied.

Wees de eerste om reactie te geven

Leave a Reply

%d bloggers like this: